pl en de

ArtInside

Dla niewtajemniczonych

MAŁY PRZEWODNIK DLA NIEWTAJEMNICZONYCH

Jeżeli do tej pory nie bardzo interesowałeś się sztuką albo jeśli chcesz wiedzieć więcej i intryguje Cię sztuka współczesna, to dobrze trafiłeś. Aby ułatwić ci dokonanie najlepszego wyboru, a także dostarczyć jak najwięcej informacji na temat tego, jakie dzieła sztuki kupujesz, przygotowaliśmy prosty słownik, który objaśnia najczęściej spotykane określenia związane ze sztuką. Obrazy, jakie oferuje nasza galeria sztuki,wykonane są w przeróżnych technikach ,a te reprezentują kilka podstawowych dziedzin artystycznych. W niedalekiej przyszłości przybliżymy Ci również świat przedmiotów dekoracyjnych posiadających nietypowy design.

RYSUNEK to dział sztuk plastycznych skupiający te techniki, których istotą jest kompozycja linii na płaszczyźnie wykonanych takimi narzędziami, jak ołówek, tusz, węgiel, piórko i wiele innych. Rysunek często stanowi tylko fazę przygotowawczą w procesie tworzenia pracy malarskiej czy graficznej, może jednak funkcjonować jako zupełnie samodzielne, pełnowartościowe dzieło.

MALARSTWO to dziedzina sztuk plastycznych, której istotą jest posługiwanie się linią i barwą, a niekiedy tylko plamą barwną na płaszczyźnie. Obraz powstaje na płótnie, papierze, kartonie, czasem na desce czy murze. Dzieło malarskie jest dwuwymiarowe, choć niekiedy zawiera elementy przestrzenne. Charakterystyczne cechy obrazu wiążą się ściśle z rodzajem przyjętej techniki,a tych jest ogromna ilość, jak choćby najpopularniejsze : akwarela, olej ,akryl, pastel czy gwasz. Czym różni się jedna od drugiej, możesz poczytać poniżej.

GRAFIKA

Cechą charakterystyczną technik graficznych jest wykonywanie na papierze czy tkaninie odbitek z wcześniej opracowanej matrycy, którą może być drewniany klocek, płyta metalowa czy kamienna i inne. Grafika artystyczna to dziedzina , w której grafik obecny jest podczas całego procesu powstawania dzieła sztuki, od koncepcji, poprzez przygotowanie matrycy, po wykonanie odbitki. Do niedawna ta cecha odróżniała grafikę warsztatową (artystyczną) od użytkowej. Jednak współczesne technologie druku cyfrowego nie wymagają obecności autora w trakcie ostatniego etapu – procesu druku. Efekty pracy artysty grafika - odbitki, zwane też rycinami, mają wartość oryginalnych dzieł sztuki, a ilość powstających odbitek zależy od wybranej techniki. Techniki graficzne dzielimy na trzy podstawowe grupy.

Druk wklęsły – polega na żłobieniu lub trawieniu rysunku na matrycy, napełnianiu wyżłobień farbą i odbijaniu pracy na papierze. Czasem wykonuje się odbitki ręcznie, czasem za pomocą prasy. Do tej grupy należą między innymi : akwaforta, akwatinta, mezzotinta, miedzioryt, miękki werniks, sucha igła.

Druk wypukły – w tym wypadku elementem drukującym są wypukłe części matrycy, na które nakłada się farbę. Obszary wycięte czy wytrawione stanowią na odbitce tło. Przykładem tej metody druku jest drzeworyt czy linoryt.

Druk płaski – powierzchnia matrycy jest spreparowana chemicznie w taki sposób, że tylko wybrane fragmenty mogą pokryć się farbą, choć brak tu wypukłości czy zagłębień, gdzie mogłaby się ona zatrzymać . Do tej grupy zaliczamy litografię, monotypię , serigrafię , offset oraz druk cyfrowy.

FOTOGRAFIA ARTYSTYCZNA, zwana poetycko malowaniem światłem, polega na trwałym rejestrowaniu realnego momentu za pomocą światła przy użyciu aparatu fotograficznego. Fotografia tradycyjna opiera się na wykorzystaniu do tego celu materiałów światłoczułych, natomiast wszechobecna dziś fotografia cyfrowa posługuje się rejestracją elektroniczną. W tym pierwszym przypadku efektem pracy artysty jest odbitka na papierze bromowym, uzyskana poprzez procesy fotochemiczne. W drugim obraz uzyskujemy w wyniku druku na specjalistycznych ploterach (druk cyfrowy).

 

Przyjrzyjmy się teraz poszczególnym technikom, w jakich mogą być wykonane prace.

AKRYL

Malarstwo akrylowe to młoda technika powstała w XX wieku. Obrazy cechują się głębokimi, intensywnymi barwami, lekko połyskliwą powierzchnią i nie wymagają szczególnych warunków przechowywania. Akryli używa się podobnie jak akwareli(są rozpuszczalne w wodzie) oraz jak farb olejnych (są kryjące, można nakładać je warstwami i stosować retusz).Czy wiesz , że popularne graffiti wykonuje się między innymi właśnie farbami akrylowymi?

AKWARELA

Jeżeli masz przed sobą obraz o jasnych, jakby lekko rozmytych pastelowych barwach, a farba tworzy cienką, przezroczystą warstwę, przez którą przebija kolor podłoża, to pewnie jest akwarela. Technika ta, znana już w starożytności, polega na nanoszeniu rozcieńczonych wodą pigmentów na porowaty, szybko chłonący papier. Jako podłoża używa się też pergaminu, czasem jedwabiu, a nawet kości słoniowej. Stosowanie tej techniki wymaga precyzji, gdyż nanoszenie poprawek jest praktycznie niemożliwe.

AKWAFORTA

Przyglądałeś się kiedyś pracom Rembrandta?Wiele z nich wykonanych jest tą techniką, stanowiącą odmianę druku wklęsłego.(Co to jest druk wklęsły poczytaj pod hasłem GRAFIKA).Miedzianą płytę pokrywa się woskiem lub werniksem i na tak przygotowanej powierzchni wykonuje się rysunek za pomocą stalowej igły. W miejscach użycia narzędzia metal zostaje odsłonięty i podczas zanurzenia w kwasie linie te zostają wytrawione. Płytę trawi się w kwasie kilkakrotnie, kolejno kryjąc werniksem fragmenty dostatecznie opracowane. Końcowym etapem jest rozprowadzenie farby drukarskiej w wytrawionych wyżłobieniach i odbicie rysunku na wilgotnym papierze za pomocą prasy drukarskiej.

AKWATINTA

Technika ta zbliżona jest do akwaforty, z tą różnicą, że zamiast linii wytrawia się całe płaszczyzny. Na skutek kilkakrotnego trawienia i zasłaniania coraz mniejszych obszarów obrazu, można osiągnąć różną głębokość wyżłobionych miejsc, a przez to uzyskać wachlarz półtonów. Efekt przypomina nieco akwarelę lub rysunek tuszem czy sepią.

COLLAGE

Obrazy wykonane w tej technice są bardzo charakterystyczne. Zbudowane z fragmentów różnych materiałów (papier, tkanina, tapeta, gazeta, zdjęcia, guziki i wszystko, co będzie wyrażało zamysł autora)ponaklejanych na płaszczyznę, czasem uzupełnione o inne techniki, tworzą niezwykłe kompozycje. Dzieła te funkcjonują samodzielnie , czasem odwołują się do innych dzieł, są niejako komentarzem.

DRZEWORYT

To najstarsza znana technika graficzna zaliczana do druku wypukłego. Artyście potrzebny jest drewniany klocek oraz ostre dłuta, rylce czy noże. Na wygładzoną powierzchnię klocka nanosi się rysunek i za pomocą narzędzi wybiera się tło, które po wykonaniu ryciny pozostanie białe. Na wypukłe części nanosi się farbę i już można odbijać pracę na papierze.

GWASZ

W technice tej używa się farb wodnych z domieszką kredy lub bieli, dzięki czemu stają się one kryjące, w przeciwieństwie do akwareli. Prace wykonuje się na białym lub barwnym papierze, czasem na pergaminie i kości słoniowej. Najprościej mówiąc, obecnie farba typu gwasz to popularna plakatówka, sprzedawana w tubkach lub słoiczkach.

LINORYT

To jedna z tańszych technik druku wypukłego, gdyż linoleum, które wykorzystuje się jako matrycę, jest tanie i powszechnie dostępne. Na płytce linoleum wycina się rysunek za pomocą nożyka, dłuta czy igły, następnie pokrywa farbą miejsca niewyżłobione, wypukłe i wykonuje odbitki.

LITOGRAFIA

Technika, w której polskim mistrzem był Leon Wyczółkowski, polega na tym, że artysta kredką litograficzną, tłustą farbą lub tuszem litograficznym wykonuje rysunek na powierzchni wypolerowanego, wapiennego kamienia. Potem kamień zwilża się wodą. Następnie nakłada farbę drukarską, która przywiera tylko do partii pokrytych tłustym rysunkiem, a z pozostałych, wilgotnych miejsc jest odpychana. Teraz już można przystąpić do wykonania odbitek. Wykorzystuje się do tego celu prasę drukarską lub maszynę litograficzną.

MEZZOTINTA

Choć jest to technika graficzna, daje bardzo malarskie efekty. Z czego to wynika?

Na miedzianej płycie artysta zaznacza najpierw kontury rysunku, by potem, za pomocą różnych narzędzi , zdrapywać, żłobić, wytłaczać powierzchnię, a także wygładzać i polerować jej fragmenty. Farba, po nałożeniu na płytę, przylega do obszarów szorstkich, podrapanych, a do fragmentów wygładzonych wcale lub w mniejszym stopniu. Dzięki temu uzyskuje się odbitkę bogatą w cały wachlarz odcieni szarości aż po czerń, zawierającą jednocześnie efekt światła.

MIEDZIORYT

Kiedy oglądasz pracę przygotowaną w tej technice, możesz mieć wrażenie , że to raczej rysunek wykonany piórkiem. Aby uzyskać taki efekt, artysta żłobi rysunek za pomocą stalowych rylców wprost na miedzianej, wypolerowanej płycie. Potem szlifuje się powierzchnię węglem drzewnym, podgrzewa, wciera farbę i wykonuje odbitki na wilgotnym papierze za pomocą prasy. Co ciekawe, z jednej takiej płyty można uzyskać nawet kilkaset odbitek i wszystkie dobrej jakości!

MIĘKKI WERNIKS

Aby cieszyć się końcowym efektem, artysta musi pokonać drogę złożoną z wielu etapów. Pierwszy to polerowanie i odtłuszczanie miedzianej lub cynkowej płyty. Kolejny - pokrywanie jej mieszaniną werniksu i baraniego łoju. Na tę powierzchnię przykłada się papier i wykonuje na nim rysunek ołówkiem. W miejscach nacisku ołówka werniks przykleja się do papieru. Po jego usunięciu pod rysunkiem pozostaje metalowa płyta wolna od werniksu. Płytę trawi się w roztworze kwasu, otrzymując w ten sposób matrycę. Odbitki przypominają trochę rysunek wykonany kredką lub ołówkiem.

MONOTYPIA

Jak na technikę graficzną to metoda dość specyficzna, gdyż w efekcie swej pracy artysta uzyskuje tylko jedną odbitkę!Na czym polega?Autor używając farb drukarskich lub olejnych wykonuje rysunek wprost na metalowej lub szklanej płycie, a następnie ręcznie (zazwyczaj, rzadziej pod prasą) odbija go na papierze. Niektórzy uważają monotypię za technikę przypadku, inni jednak udowadniają, że artysta cały proces powstawania pracy świadomie planuje i kontroluje. W każdym razie posługiwanie się tą techniką wymaga sporego doświadczenia.

OLEJ

Malarstwo olejne to chyba najbardziej rozpowszechniona technika malarska, a swą popularność zawdzięcza szerokim możliwościom twórczym jakie daje artystom. Zapewnia bogatą paletę kolorów,łatwość w doborze odcieni i intensywności barw, proste tworzenie zróżnicowanych faktur, a także operowanie formami przestrzennymi przez użycie grubej warstwy farby. Ważną cechą jest także możliwość retuszowania i wnoszenia zmian na płótnie. Obrazy olejne posiadają zwykle podłoże w postaci naprężonego i zagruntowanego płótna, może to być również deska, blacha i inne. Zaletą prac olejnych jest ich odporność na upływ czasu. (Pod warunkiem, że są dobrze technicznie przygotowane).

PASTEL

Pracę wykonaną w tej technice łatwo rozpoznasz. Jasne, subtelne, często przenikające się kolory, świetlistość, lekkość i trudność w określeniu: rysunek to, czy malarstwo? Farby, które mają postać cienkich, miękkich sztyftów (pigment, kreda, gips, spoiwo)nanosi się, a właściwie wciera w podłoże o szorstkiej fakturze, np. karton, papier, płótno. Nie wnikają one głębiej, lecz pozostają na powierzchni. Wystarczy rzucić okiem na „Macierzyństwo” Wyspiańskiego i wszystko jasne!

SERIGRAFIA

Serigrafia zwana też sitodrukiem lub drukiem przez szablon, choć wywodzi się z Dalekiego Wschodu, jako technika artystyczna rozpowszechniła się w Stanach Zjednoczonych, stając się narzędziem przedstawicieli pop-artu. Pewnie kojarzysz wizerunek Marilyn Monroe czy Elvisa Presleya wykonany przez kontrowersyjnego Andiego Warhola? To właśnie serigrafia .Polega ona na wykonaniu rysunku na rozpiętej na ramie siatce(bawełnianej, syntetycznej, metalowej).Rysunek nanosi się ręcznie, przy pomocy szablonów, tuszem lub kredką litograficzną,bądź też, ostatnio chyba najczęściej, metodą fotograficzną, wykorzystując emulsję światłoczułą. Przez odsłonięte oczka siatki przeciska się farbę drukarską za pomocą gumowego rakla. Dla prac barwnych potrzebne jest przygotowanie osobnej siatki dla każdego koloru.

SUCHORYT (SUCHA IGŁA)

Na wypolerowanej, zwykle miedzianej płycie żłobi się rysunek za pomocą stalowej igły. Nie stosując trawienia zagłębienia wypełnia się farbą i wykonuje odbitki. Podczas wykonywania rysunku igła, trzymana pionowo, nie wycina elementów metalu, ale go nacina i rozpycha na boki,pozostawiając drobne wiórki na obrzeżach bruzd. Dzięki nim właśnie na odbitkach powstają charakterystyczne miękkie czarne tony i efekt rozmytej linii. Podczas odbijania wiórki stopniowo się niszczą, tak więc najcenniejsze są pierwsze odbitki.

WĘGIEL

Węglem wykonuje się prace niewymagające przedstawienia szczegółów. Użycie węgla pozwala na swobodną i płynną pracę, często połączoną z techniką rozmazywania. Węglem można uzyskać zarówno cienkie i grube linie, jak i szerokie płaszczyzny,a stopień nasilenia czerni zależy od rodzaju węgla i siły nacisku.

realizacja: insys
Nowości w galerii na Twoją skrzynkę